Beth fyddai egwyddorion pedagogaidd yn eich ysgol freuddwydiol chi?

O fewn adroddiad ‘Succesful futures’ mae Donaldson (2015) yn datgan deuddeg egwyddor mae rhaid i athrawon ei defnyddio er mwyn i’r disgyblion cael y fwyaf allan o eu gwersi. Mae’r deuddeg egwyddorion yn cynnwys sgiliau allweddol ac yn cynnig llawer o gyfleoedd ar gyfer datblygiad. Mae’r egwyddorion pedagogaidd yn uniongyrchol â'r pedwar dibenion addysg o fewn y cwricwlwm newydd. Mae cwricwlwm newydd Donaldson (2015) yn mynd i gael effaith ar “the nation’s education system is on the edge of something revolutionary and the profession now has the opportunity to shape the educational future” (Evans, 2015, pp1).

Yn gyntaf, byddaf yn rhoi trosolwg o'r deuddeg egwyddorion pedagogaidd. Yn fy marn i rwy’n credu gall y deuddeg egwyddorion pedagogaidd fod yn fwy syml a chrynhoi, fel enghraifft gallwn weld ar ddechrau pob egwyddorion fod ‘good teaching and learning’ yn cael ei ailadrodd. Dydw I ddim yn deall pam mae Donaldson (2015) yn ailadrodd yn pob pwynt. Ond i fod yn deg efallai fod Donaldson (2015) yn ailadrodd y geiria i fod yn effeithiol ac i dynnu sylw ato er mwyn i’r athrawon a disgyblion fod yn ymwybodol o’r canlyniad mae'n gobeithio y bydd yr egwyddorion yn dod.

Mae’r egwyddor bedagogaidd gyntaf yn ddweud fod rhaid i’r ddysgu ffocysu ar bwrpasau'r cwricwlwm. Mae egwyddor hyn yn amwys iawn, ydy Donaldson (2015) eisiau i ymarferwyr ddod a’r cwricwlwm i gyd i mewn i bob gwers? Rwy’n credu ei fod yn amlwg mae rhaid i ymarferwyr dilyn y cwricwlwm ac yn dod i mewn i wersi, ond rwy’n credu dyle fe ddod yn naturiol ac yn briodol ar gyfer y wers, nid yn unig er mwyn i gwrdd â'r meini prawf. Mae rhaid i’r athrawon cwrdd â’r targedau’r cwricwlwm ond hefyd cwrdd â’r anghenion plant o fewn y dosbarth, sydd yn gallu cymryd fwy o amser o fewn gwersi. Mae ‘Undeb Cenedlaethol yr Athrawon’ yn fod yn gritigol o gwricwlwm newydd Donaldson (2015) wrth ddweud ei fod "lack of direction and vision in terms of translating the fantastic vision of the Donaldson review into something tangible", (NUT, 2018). O fewn fy ysgol ddelfrydol byddwn i ddim yn disgwyl i’r athrawon ddod a cymaint o bynciau o fewn un wers. Byddwn yn cadw’r gwersi yn ddiddorol ond fwy syml i ddechrau, ac yna wrth iddyn nhw ddod yn hŷn byddwn yn gwneud yn fwy manwl a dod a fwy o bynciau eraill i mewn i’r gwersi.

Mae’r chweched egwyddor yn ddweud fod ‘good teaching and learning creates authentic contexts for learning.’ Rwy’n credu fod yr egwyddor yn rhy eang oherwydd dydi e ddim yn ddweud pa fath o gyd-destunau dilys mae Donaldson (2015) yn eisiau. Credaf dylai fod yn fwy manwl er mwyn i’r athrawon cwrdd â’r gofynion yn well. Mae Steventon (2016) yn ddweud fod dysgu dilys yn gallu newid y ddynameg o’r amgylchedd dysgu i’r disgyblion wrth newid y rhwystrau mae dosbarth yn rhoi i’r plant. Mae Cyfarwyddwr undeb addysgu ATL Philip Doxon yn rhybuddio fod newydd mor sydyn yn gallu arwain at fylchau rhwng yr hyn mae Donaldson (2015) yn ei ddweud a'r hyn sydd yn cael ei wneud o fewn ysgolion. Byddwn yn dod a chyd-destunau dilys o fewn fy ngwersi yn fy ysgol ddelfrydol, ond byddwn yn dod a rhai perthnasol i’r pwnc ar y pryd, er mwyn iddyn nhw fod yn effeithiol o fewn gwersi eraill.

Rwy’n credu fod dysgu dilys o'r egwyddor bedagogaidd yn effeithiol o fewn cwricwlwm, ond o fewn fy ysgol ddelfrydol byddwn yn defnyddio’r fodel AMT er mwyn i athrawon cael y cyfle i gynllunio gwersi yn addas i gwrdd â’r gofynion. Mae AMT yn sefyll am ‘acquisition, meaning, and transfer’. Mae rhaid i’r ymarferwyr ddysgu gwybodaeth ffeithiol a sgiliau syml i’r disgyblion i gwrdd â’r rhan ‘acquisition’. Felly fydd yr athrawes yn hysbysu'r dysgwyr trwy gyfarwyddyd pendant, gyda gwybodaeth a sgiliau yn cael ei thargedu. Mae’r ‘meaning’ yn darged arall i athrawon gyrraedd wrth ddysgu yn ddilys er mwyn gwneud yn siŵr fod ddisgyblion yn dod i ddealltwriaeth eu hunain o ystyr y dasg a sut i fynd ati i gwblhau. Ac yn olaf mae’r ‘transfer’ yn darged sydd yn cefnogi disgyblion i drosglwyddo ei sgiliau wnaethon nhw ddysgu i sefyllfaoedd newydd. Byddwn yn defnyddio dull gweithredu mwy ymarferol fel hyn fel rhan o fy ysgol delfrydol gan fy mod yn credu bod myfyrwyr yn dysgu mwy trwy wneud pethau. Mae Montessori (1907) yn cefnogi hyn wrth gyda'i theori fod plant yn dysgu fwy wrth ddysgu yn annibynnol wrth ddysgu trwy wneud, yn lle cael ei siarad â. Byddwn yn defnyddio theori Montessori o fewn fy ysgol ddelfrydol er mwyn i’r plant ddatblygu yn annibynnol. 

O fewn egwyddorion pedagogaidd Donaldson (2015) mae egwyddor sydd yn ddweud fod ‘good teaching and learning means employing assessment for learning principles’. Rwy’n meddwl fod hwn yn annelwig iawn oherwydd dydy e ddim yn dweud beth yw’r egwyddorion dysgu. Byddwn yn newid hwn oherwydd dydy e ddim yn glir pa egwyddorion pedagogaidd mae’n cyfeirio at, efallai bod egwyddorion eraill o fewn y cwricwlwm newydd felly dyle hyn fod yn fwy amlwg i’r darllenydd.

Rwy’n cytuno gyda’r ail egwyddor bedagogaidd oherwydd mae’n rhoi strwythur i’r ymarferwyr dilyn er mwyn i’r disgyblion cyrraedd ei tharged unigol. Mae Donaldson (2015) yn awgrymu camau dilyniant i blant dilyn er mwyn i’r athrawon cadw trefn ar ei ddatblygiad ac i fod yn ymwybodol os mae plentyn yn cael trafferth o fewn un o’r pynciau. Rwy’n credu ei fod yn bwysig iawn i blant cael cefnogaeth briodol wrth ddeall y pwysigrwydd wrth geisio rhoi ei gorau o fewn addysg. Er mwyn i blant ddatblygu a dysgu i'w gorau phosib mae rhaid iddyn nhw gael sylfaen yn gyntaf yn ôl Maslow (1943). Wrth edrych ar y diagram pyramid mae Maslow (1943) yn ddweud fod rhaid i’r disgyblion cael anghenion ffisiolegol sylfaenol fel bwyd a dŵr i sicrhau eu bod yn unigolion iach er mwyn ddatblygu a ffocws ar waith. Yna bydd yr unigolyn yn gweithio lan y pyramid wrth gael yr anghenion sylfaenol, anghenion seicolegol ac yna anghenion hunan-gyflawni bydd y disgybl yn barod i gyrraedd ei photensial llawn er mwyn ddatblygu gorau phosib.

 Hefyd rydw i’n hoffi’r bedwaredd egwyddor bedagogaidd Donaldson (2015) wrth ddweud fod rhaid i’r athrawon defnyddio amrywiaeth o strategaethau dysgu, mae’n fod yn fanwl wrth ddweud fod eisiau i’r ddysgu hyrwyddo meddwl critigol a datrys problemau. Mae’r sgiliau yn anodd i datblygu, felly wrth i’r plant ddysgu’r sgiliau o oedran ifanc mae’n caniatâi i’r disgyblion defnyddio’r sgil yn ymarferol. Os nad yw’r plant yn cael sgiliau ddatrys problemau mae’r plant yn llai tebygol o geisio datrys y broblem. Mae athrawon yn dysgu plant i feddwl yn gritigol wrth ofyn y chwe chwestiwn wrth wynebu datganiad. Rwy’n credu ei fod y sgiliau yn hanfodol wrth baratoi plant am ei dyfodol, a byddwn yn cadw’r egwyddor bedagogaidd hyn i mewn ar gyfer fy ysgol ddelfrydol, ond gall rhai athrawon cael trafferth ddod a’r sgiliau i mewn i bob pwnc.

Mae Donaldson (2015) yn ddweud yn ei egwyddorion pedagogaidd fod ‘good teaching and learning ranges within and across Areas of Learning and Experience.’ Yn fy marn i rwy’n credu ei fod yn bwynt effeithiol oherwydd bydd athrawon yn addysgu plant pynciau pwysig sydd yn dod o dan y chwech meysydd dysgu a phrofiad, ac yna yn dysgu mewn ffordd fwy trosglwyddadwy. Fydd hyn yn gwneud yn fwy diddorol i’r disgyblion ac yna fyddwn nhw’n gyswllt rhwng y pynciau gwahanol wrth ddefnyddio’r sgiliau maent wedi datblygu. Ond i fod yn gritigol o’r egwyddor, dydw i ddim yn deall sut ydych chi’n gwneud hyn o fewn ac ar draws y cwricwlwm fel mae Donaldson (2015) wedi mynnu, nid yw’r geiriau yn meddwl yr un peth? Mae’r meysydd dysgu a phrofiad yn ddull effeithiol i ddod a fwy pwnciau at ei gilydd. Ond mae pennaeth ysgol gynradd yn ansicr os fydd y cwricwlwm yn dod i ysgolion erbyn 2021, ac os mae’r cwricwlwm yn rhy uchelgeisiol, (Evans, 2015).

Mae’r drydedd egwyddor bedagogaidd yn ceisio darparu ar gyfer y dosbarth i gyd, yn lle unigolion. Mae addysgu uniongyrchol yn gallu galluogi i’r ymarferwyr ddweud wrth y disgyblion y wybodaeth wrth arddangos i’r disgyblion ac yna bydd y disgyblion yn cael cyfle i wneud y dasg, a fydd yr ymarferwyr yn gallu gwerthuso sut wnaeth y disgyblion perfformio. Mae’r theori Burner (1976) yn ddweud fod ‘scaffolding’ yn cynrychioli'r broses o addysgu a dysgu wrth i’r athrawon fod y ‘scaffolding’ sydd yn cefnogi’r disgyblion wrth iddyn nhw ddysgu, ac yn rhoi cefnogaeth i’r disgyblion wrth iddyn nhw fynd lan i’r cam nesaf, a hefyd fydd y plant yn fwy annibynnol wrth weithio ar ben ei hun. Ond mae’r theori wedi cael beirniadwyd wrth i Jordan (2009) ddweud fod yr ymagwedd yn rhoi pŵer i’r athrawon dros y disgyblion, pryd ddylen nhw fod ar yr un lefel a nhw. Byddaf yn newid yr egwyddor hon ychydig oherwydd dydw i ddim yn credu fod yr arddull addysgu yn ffocysu ar yr unigolyn ac felly fydd rhai disgyblion yn cael fwy trafferth na eraill. Mae hyn yn cael ei chefnogi can Schiro (2012) wrth iddo ddweud dyle’r cwricwlwm fod amdano’r eisiau’r disgyblion a sut maen nhw’n dysgu’n well, nid sut mae’r ymarferwyr yn hoffi dysgu trwy. “The curriculum is to organize itself around individuals intentions to learn rather than educatiors’ intentions to teach them around what individuals’ learning styles rather than around teachers’ prffered teaching styles” (Schiro, 2012, pp102).

Wrth adolygu egwyddorion pedagogaidd Donaldson (2015) wnes i gytuno gyda rhan fwyaf ohonyn nhw, a byddwn yn defnyddio o fewn fy ysgol ddelfrydol. Gyda rhai roeddwn i’n ansicr gyda’r ffordd cafodd ei ysgrifennu, ond wrth addasu hyn a rhoi fwy o fanylion fydd yn glir i’r ymarferwyr beth sydd yn cael ei ofyn ohono. Wnaeth Lewis (2015) Y Gweinidog dros Addysg a Sgiliau ddweud fod cwricwlwm Donaldson (2015) yr ysgogiad mwyaf i addysg ers 1944. Felly mae rhai yn amheus gyda’r cwricwlwm newydd, a ddim yn siŵr os mae’r ffordd gywir o newid y cwricwlwm ar gyfer y dyfodol. Mae’r cwricwlwm newydd yn mynd i gael effaith mawr ar sut mae plant yn cael ei addysgu, ac yn fy marn i rwy’n credu bydd yn effeithiol iawn i ddisgyblion, ond efallai yn rhoi fwy o bwysau ar ymarferwyr.

Rhestr cyfeirio

·       Acel.org.au. (2018). [online] Available at: http://www.acel.org.au/acel/ACEL_docs/Publications/e-Teaching/2016/e-Teaching_2016_31.pdf [Accessed 3 Dec. 2018].

·       BBC News. (2018). Huge challenges to change curriculum. [online] Available at: http://www.bbc.com/news/uk-wales-politics-35501914 [Accessed 3 Dec. 2018].

·       BBC News. (2018). School shake-up 'within eight years'. [online] Available at: https://www.bbc.com/news/uk-wales-33087859 [Accessed 3 Dec. 2018].

·       Donaldson, G., (2015). Successful futures: Independent review of curriculum and assessment arrangements in Wales. Welsh Government.

·       Evans G (2015) Education system in Wales on the edge of something revolutionary’ says union. Wales Online. 3 November. Available at: http://www.walesonline.co.uk/news/education/educationsystem-wales-on-edge-10375320

·       Franklin, B. (2016). Tell me and I forget, teach me and I may remember, involve me and I learn. Sign, 1, 3.

·       Jordan, J. M. (2009). Relational–cultural therapy. Washington, D.C.: American Psychological Association.

·       Lemke, M. and Zhu, L., (2018). Successful futures? New economy business logics, child rights, and Welsh educational reform. Policy Futures in Education, 16(3), pp.251-276.

·       Maslow, A.H., (2000). The Maslow business reader. John Wiley & Sons.

·       Schiro, M., (2012). Curriculum theory: Conflicting visions and enduring concerns. Sage.

·       Teachers.org.uk. (2018). National Education Union (NEU) | NUT - The Teachers' Union. [online] Available at: https://www.teachers.org.uk/ [Accessed 3 Dec. 2018]. Steventon, G 2016, ‘Authentic Learning. A route to student attainment?’, in: G Steventon, D Cureton and L. Clouder, (eds.), Student Attainment in Higher Education: Issues, Controversies and Debates, 1st ed, Routledge, New York.